Δεν ανακοίνωσαν ακόμα την Ολγκίν γιατί δεν έχουν ρευστό – Κίνδυνοι για ΟΥΝΦΙΚΥΠ
– Η ανακοίνωση του διορισμού της Ολγκίν καθυστερεί λόγω έλλειψης χρημάτων για τη λειτουργία του γραφείου της – ούτε βοηθοί, ούτε τεχνική υποστήριξη
– Πριν από λίγες μέρες εξασφαλίστηκε το κονδύλι μόνο για το προσωπικό συμβόλαιο της απεσταλμένης
– Το Γραφείο Καλών Υπηρεσιών του ΟΗΕ στην Κύπρο λειτουργεί με μόλις το 20% του προϋπολογισμού του – εντολή να αντέξει μέχρι τον Αύγουστο
– Η Κύπρος και η Ελλάδα καλύπτουν το 45% του κόστους της UNFICYP. Όμως, η συνέχιση της αποστολή, με τη σημερινή της μορφή, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη
Κίνδυνοι για την Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP) και τη διαδικασία του Κυπριακού δημιουργούνται από την οικονομική ασφυξία που αντιμετωπίζει ο ΟΗΕ – κυρίως ως απότοκο της πολιτικής περικοπών που υιοθετεί ο Τραμπ – έχει ήδη οδηγήσει σε καθυστέρηση της επίσημης ανακοίνωσης του διορισμού της Μαρίας Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ ως προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «Αλήθειας» από πηγή στα Ηνωμένα Έθνη, παρότι πριν από λίγες μέρες εξασφαλίστηκε το κονδύλι για το προσωπικό συμβόλαιο της ίδιας της Ολγκίν, δεν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι, επί του παρόντος, για τη στελέχωση και λειτουργία του γραφείου της – ούτε για βοηθούς, ούτε για τεχνική υποστήριξη. «Ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνει η ανακοίνωση, εφόσον διευθετηθεί η χρηματοδότηση», σημειώνει η ίδια πηγή.
Η ίδια η παρουσία του ΟΗΕ στην Κύπρο υποβαθμίζεται σιωπηρά, χωρίς πολιτική απόφαση αλλά μέσω οικονομικής αποστράγγισης. Όπως αποκαλύπτεται, το Γραφείο Καλών Υπηρεσιών του ΓΓ λειτουργεί φέτος με μόλις το 20% του εγκεκριμένου προϋπολογισμού του, με εντολή με εντολή να διατηρήσει την ελάχιστη δυνατή λειτουργία μέχρι τον Αύγουστο. Η κατάσταση καταδεικνύει τη ρευστότητα που επικρατεί στον ΟΗΕ αναφορικά με τις αποστολές του παγκοσμίως, λόγω ευρύτερου χρηματοδοτικού προβλήματος που προκύπτει από το γενικότερο πλαίσιο της πολιτικής Τράμπ.
Φόβοι και για την UNFICYP
Η ίδια πηγή εκφράζει ανησυχία ότι η κατάσταση ενδέχεται να έχει επιπτώσεις και στην UNFICYP. Παρότι η Δύναμη δεν έχει ακόμη επηρεαστεί άμεσα, «φοβούμαι πως σύντομα θα εμφανιστεί και εκεί το πρόβλημα», προειδοποιεί. «Μπορεί να οδηγηθούμε σε τέτοιες περικοπές που να μην μπορεί να κρατηθεί η δύναμη στην παρούσα της μορφή και μέγεθος. Ίσως αρχίσει να γίνεται λόγος για μετατροπή της σε δύναμη παρατηρητών ή και αποχώρηση».
Η UNFICYP βρίσκεται στην Κύπρο από το 1964. Η αμφισβήτηση της σταθερής παρουσίας της συνιστά σοβαρό πλήγμα για την αίσθηση διεθνούς εποπτείας της κατάστασης στο νησί.
Κύπρος και Ελλάδα πληρώνουν τα μισά
Η Κυπριακή Δημοκρατία και η Ελλάδα καλύπτουν σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού της UNFICYP. Η Κύπρος καταβάλλει περίπου 18 εκατομμύρια δολάρια ετησίως και η Ελλάδα περίπου 6,5 εκατομμύρια. Οι συνεισφορές αυτές αντιστοιχούν σε περίπου 45% του ετήσιου κόστους της δύναμης.
Το υπόλοιπο ποσό καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ και από άλλες εθελοντικές εισφορές. Παρά ταύτα, η δυνατότητα πλήρους λειτουργίας εξαρτάται αποκλειστικά από τον θεσμικό βραχίονα του ΟΗΕ.
Η σκιά της πολιτικής Τραμπ
Η σημερινή κρίση ρευστότητας είναι προέκταση της πολιτικής περικοπών που υιοθέτησε ο Λευκός Οίκος επί διακυβέρνησης Τραμπ. Από το 2018, η αμερικανική κυβέρνηση είχε δηλώσει πρόθεση να τερματίσει τη χρηματοδότηση σε ειρηνευτικές αποστολές που θεωρούνταν «μη αποδοτικές» για τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Στο στόχαστρο μπήκαν αποστολές όπως της Κύπρου, του Λιβάνου και του Κονγκό.
Αν και η διοίκηση Μπάιντεν δεν συνέχισε την ίδια πολιτική, οι επιπτώσεις παραμένουν, με τον ΟΗΕ να μην μπορεί σήμερα να εξασφαλίσει τις βασικές δομές διοίκησης για τις αποστολές του χωρίς νέες έκτακτες εισφορές.
Η απειλή στο Κυπριακό
Ο ΟΗΕ εξακολουθεί να υποστηρίζει πολιτικά τη διαδικασία του Κυπριακού. Ωστόσο, η διοικητική του δυνατότητα να συντηρήσει την ίδια του την παρουσία στο νησί τίθεται εν αμφιβόλω. Αν η Ολγκίν δεν αναλάβει σύντομα καθήκοντα και αν η UNFICYPεισέλθει σε τροχιά αποδυνάμωσης, η διαδικασία του Κυπριακού απειλείται όχι λόγω διαφωνίας, αλλά λόγω θεσμικής απορρύθμισης.
Η αδυναμία ενεργοποίησης της Ολγκίν και οι κίνδυνοι για την UNFICYP καταδεικνύουν μια πρωτοφανή υποχώρηση βάρους του Οργανισμού στο νησί. Το Κυπριακό δεν απειλείται μόνο από την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, αλλά από την ίδια τη διάλυση των μηχανισμών υποστήριξής τους.